قبل از امضای قرارداد طراحی اپلیکیشن چه چیزهایی باید روشن شود؟
قبل از امضای قرارداد طراحی اپلیکیشن، فقط درباره قیمت و زمان تحویل صحبت نکنید. بسیاری از پروژههایی که با تأخیر، افزایش هزینه یا اختلاف بین کارفرما و طراح مواجه میشوند، از همان ابتدا به دلیل مشخص نبودن جزئیات قرارداد دچار مشکل شدهاند.
یک قرارداد طراحی اپلیکیشن باید مانند نقشه اجرای پروژه عمل کند. در این قرارداد باید دقیقاً مشخص شود چه چیزی قرار است ساخته شود، چه امکاناتی در محدوده پروژه قرار دارند، مسئولیت هر طرف چیست و نتیجه نهایی چگونه تحویل داده خواهد شد.
اپلیکیشن قرار است چه خروجی مشخصی داشته باشد؟
قبل از شروع طراحی، باید تعریف دقیقی از محصول نهایی وجود داشته باشد. مشخص کردن اینکه اپلیکیشن چه مشکلی را حل میکند، مخاطبان آن چه کسانی هستند و چه امکاناتی در نسخه اول ارائه میشود، از مهمترین بخشهای قرارداد است.
برای مثال، اگر هدف ساخت اپلیکیشن فروشگاهی است، باید مشخص شود آیا امکاناتی مانند ثبت سفارش، پرداخت آنلاین، پیگیری سفارش، پنل مدیریت و اعلان پیامکی جزو پروژه هستند یا خیر. اگر این موارد در قرارداد نوشته نشوند، ممکن است در ادامه مسیر هرکدام به عنوان درخواست جدید باعث افزایش زمان و هزینه شوند.
طرف قرارداد طراح فریلنسر است یا شرکت طراحی اپلیکیشن؟
نوع همکاری باید قبل از امضای قرارداد مشخص شود. یک فریلنسر ممکن است برای پروژههای محدود انتخاب مناسبی باشد، اما پروژههایی که نیاز به طراحی، برنامهنویسی، تست و پشتیبانی همزمان دارند، معمولاً به یک تیم کامل نیاز دارند.
در قرارداد باید نام شخص یا شرکت مسئول، نحوه ارتباط، مسئولیت اعضای تیم و شرایط پاسخگویی در طول پروژه مشخص شود.
کارفرما چه اطلاعات، محتوا و دسترسیهایی باید ارائه کند؟
طراح بدون اطلاعات کافی نمیتواند محصول دقیقی ایجاد کند. کارفرما باید مواردی مانند اطلاعات کسبوکار، محتوای صفحات، تصاویر، هویت بصری برند، دسترسیهای فنی و اطلاعات موردنیاز برای اتصال سرویسها را در زمان مشخص ارائه کند.
تأخیر در ارائه این موارد میتواند زمانبندی پروژه را تغییر دهد، بنابراین بهتر است مسئولیت ارائه اطلاعات در قرارداد مشخص شود.
طراح دقیقاً مسئول انجام چه بخشهایی از پروژه است؟
عبارتهایی مانند «طراحی کامل اپلیکیشن» بهتنهایی کافی نیستند. باید مشخص شود منظور از طراحی شامل چه خدماتی است؛ مانند طراحی UI و UX، برنامهنویسی، تست، انتشار در مارکتها، آموزش پنل مدیریت یا پشتیبانی پس از تحویل.
هرچه محدوده وظایف دقیقتر باشد، همکاری شفافتر و نتیجه نهایی قابل پیشبینیتر خواهد بود
موضوع قرارداد و پیوست فنی را چطور بنویسیم که اختلاف ایجاد نشود؟
در قرارداد طراحی اپلیکیشن، بخش موضوع قرارداد و پیوست فنی نقش تعیینکنندهای در موفقیت پروژه دارد. بسیاری از اختلافها زمانی ایجاد میشوند که کارفرما تصور میکند یک قابلیت جزو قرارداد بوده، اما تیم طراحی آن را یک درخواست جدید خارج از محدوده پروژه میداند.
به همین دلیل، موضوع قرارداد نباید فقط یک توضیح کوتاه باشد. این بخش باید مشخص کند چه محصولی قرار است ساخته شود، چه امکاناتی دارد، خروجی نهایی شامل چه بخشهایی است و چه مواردی نیازمند توافق جداگانه خواهد بود.
پیوست فنی در واقع سند مرجع پروژه است و در طول اجرا مشخص میکند هر طرف چه تعهدی دارد.
امکانات اپلیکیشن را بهجای عبارتهای کلی دقیق بنویسید
در قرارداد طراحی اپلیکیشن، استفاده از عبارتهای کلی میتواند باعث اختلاف شود. برای مثال، «ساخت اپلیکیشن فروشگاهی» مشخص نمیکند که امکاناتی مانند ثبت سفارش، پرداخت اینترنتی، مدیریت محصولات، تخفیفها، اعلانها یا گزارش فروش در پروژه وجود دارند یا خیر.
بهتر است هر قابلیت بهصورت دقیق در پیوست فنی ثبت شود. برای هر بخش مشخص کنید کاربر چه کاری انجام میدهد، سیستم چه عملکردی دارد و آیا این قابلیت در نسخه اولیه قرار میگیرد یا خیر.
برای مثال، بهجای نوشتن «سیستم ورود کاربران»، بهتر است مشخص شود ورود با شماره موبایل انجام میشود یا ایمیل، آیا تأیید پیامکی نیاز است و کاربران چه سطح دسترسیهایی خواهند داشت.
پلتفرمها، پنل مدیریت، API و دیتابیس را مشخص کنید
یکی از موارد مهم در قرارداد طراحی اپلیکیشن، مشخص کردن زیرساخت فنی پروژه است. باید دقیقاً تعیین شود اپلیکیشن برای کدام پلتفرمها ساخته میشود؛ اندروید، iOS یا هر دو.
همچنین وجود پنل مدیریت و امکانات آن باید مشخص شود. برای مثال، آیا مدیر امکان مدیریت کاربران، محصولات، سفارشها یا محتوای اپلیکیشن را دارد؟
اگر اپلیکیشن به API، سرویسهای خارجی یا دیتابیس اختصاصی نیاز دارد، مسئولیت طراحی و توسعه این بخشها نیز باید در قرارداد مشخص شود. نبود این جزئیات ممکن است در مراحل پایانی پروژه باعث افزایش هزینه یا تأخیر شود.
نسخه اولیه، نسخه نهایی و موارد خارج از قرارداد را جدا کنید
بسیاری از پروژههای اپلیکیشن ابتدا با یک نسخه اولیه یا MVP شروع میشوند و سپس امکانات بیشتری به آنها اضافه میشود. به همین دلیل باید مشخص شود نسخه اولیه شامل چه قابلیتهایی است و چه امکاناتی برای نسخه نهایی در نظر گرفته شده است.
همچنین موارد خارج از قرارداد باید شفاف نوشته شوند. افزودن قابلیت جدید، تغییر اساسی در طراحی یا اتصال به یک سرویس جدید نباید بدون بررسی زمان و هزینه، جزو تعهدات اولیه محسوب شود.
طراحی UI/UX و تعداد دفعات اصلاح را در پیوست فنی بیاورید
طراحی رابط کاربری و تجربه کاربری یکی از بخشهایی است که معمولاً بیشترین میزان بازخورد و تغییر را دارد. اگر تعداد اصلاحات مشخص نباشد، ممکن است پروژه به دلیل تغییرات مکرر طولانی شود.
در پیوست فنی باید تعداد صفحات طراحی، مراحل تأیید طرح و تعداد دفعات اصلاح مشخص شود. همچنین بهتر است تفاوت بین اصلاح جزئی، مانند تغییر رنگ یا متن، و تغییر اساسی، مانند بازطراحی کامل یک صفحه، مشخص شود.
این شفافیت باعث میشود کارفرما خروجی مورد انتظار خود را دریافت کند و تیم طراحی نیز بتواند پروژه را طبق برنامه پیش ببرد.
مالکیت اپلیکیشن، سورسکد و حقوق نرم افزار با چه کسی است؟
موضوع مالکیت اپلیکیشن و سورسکد یکی از بخشهایی است که در قرارداد طراحی اپلیکیشن اهمیت زیادی دارد، اما معمولاً در ابتدای همکاری کمتر مورد توجه قرار میگیرد. بسیاری از اختلافها زمانی شکل میگیرند که پروژه تمام شده، اما کارفرما و طراح برداشت متفاوتی از مالکیت نرم افزار دارند.
پرداخت هزینه طراحی و توسعه اپلیکیشن بهتنهایی مشخص نمیکند که مالکیت کامل محصول، کدهای برنامه و فایلهای فنی به چه کسی منتقل میشود. این موضوع باید بهصورت شفاف در قرارداد نوشته شود تا بعد از تحویل پروژه، هر دو طرف بدانند چه حقوق و محدودیتهایی دارند.
تفاوت مالکیت اپلیکیشن با حق استفاده از آن
مالکیت اپلیکیشن به معنای داشتن اختیار کامل برای تغییر، توسعه، انتقال یا واگذاری نرم افزار است. اما حق استفاده ممکن است فقط اجازه بهرهبرداری از یک محصول را به کارفرما بدهد، بدون اینکه مالکیت فنی یا حقوقی تمام بخشهای نرم افزار منتقل شود.
برای مثال، ممکن است یک شرکت برنامه نویسی, نرم افزار را برای یک کسبوکار توسعه دهد، اما در قرارداد مشخص شده باشد که تنها مجوز استفاده از نسخه نهایی در اختیار کارفرما قرار میگیرد.
بنابراین در قرارداد باید دقیقاً مشخص شود مالکیت کدام بخشها منتقل میشود؛ از جمله سورسکد، طراحی رابط کاربری، دیتابیس، مستندات و فایلهای مربوط به توسعه.
سورسکد چه زمانی و با چه فایلهایی باید تحویل شود؟
سورسکد مهمترین بخش برای ادامه توسعه و مدیریت یک اپلیکیشن است. اگر این موضوع در قرارداد مشخص نشود، ممکن است کارفرما بعد از پایان همکاری برای تغییرات یا توسعههای آینده به همان تیم وابسته بماند.
در قرارداد باید زمان تحویل سورسکد، شرایط تحویل و فایلهای موردنیاز مشخص شود. این موارد میتواند شامل کدهای پروژه، فایلهای طراحی، ساختار دیتابیس، مستندات فنی، اطلاعات دسترسی و راهنمای نصب یا اجرا باشد.
همچنین بهتر است مشخص شود تحویل سورسکد در چه مرحلهای انجام میشود؛ برای مثال پس از پرداخت کامل مبلغ قرارداد یا پس از تأیید نهایی پروژه.
استفاده از کد آماده، قالب و کتابخانههای خارجی چه حکمی دارد؟
در توسعه بسیاری از اپلیکیشنها از کتابخانهها، فریمورکها، قالبها یا کدهای آماده استفاده میشود. این موضوع بهخودیخود مشکل نیست، اما باید در قرارداد مشخص شود.
برخی از این منابع دارای مجوزهای خاص هستند و ممکن است محدودیتهایی برای انتقال مالکیت یا استفاده تجاری داشته باشند. بنابراین باید مشخص شود کدام بخشها بهصورت اختصاصی برای پروژه توسعه داده شدهاند و کدام بخشها از منابع خارجی استفاده میکنند.
شفاف بودن این موضوع از ایجاد مشکل در توسعه آینده یا انتقال پروژه جلوگیری میکند.
آیا طراح میتواند پروژه را بهعنوان نمونهکار منتشر کند؟
نمایش پروژههای انجامشده بهعنوان نمونهکار برای بسیاری از طراحان و شرکتها اهمیت دارد، اما این موضوع باید با رضایت کارفرما انجام شود.
در قرارداد بهتر است مشخص شود آیا طراح اجازه انتشار نام برند، تصاویر محیط اپلیکیشن، اطلاعات پروژه یا معرفی آن در سایت و شبکههای اجتماعی خود را دارد یا خیر.
اگر پروژه شامل اطلاعات محرمانه، ایده تجاری خاص یا دادههای کاربران باشد، شرایط انتشار باید محدودتر شود. مشخص کردن این موضوع در قرارداد، از ایجاد اختلاف درباره محرمانگی و حقوق برند جلوگیری میکند.
مبلغ، پرداخت مرحلهای و تغییرات وسط پروژه چگونه تعیین شود؟
در قرارداد طراحی اپلیکیشن، مبلغ پروژه تنها عددی نیست که در ابتدای قرارداد ثبت میشود. نحوه پرداخت، شرایط تغییر هزینهها و روش مدیریت درخواستهای جدید، تأثیر مستقیمی روی روند همکاری بین کارفرما و تیم طراحی دارد.
بسیاری از اختلافها زمانی ایجاد میشوند که پروژه شروع شده اما مشخص نیست پرداختها در چه مرحلهای انجام شوند، هزینه امکانات جدید چگونه محاسبه شود یا چه تغییراتی شامل هزینه جداگانه هستند.
یک قرارداد دقیق باید مسیر مالی پروژه را از ابتدا مشخص کند تا هر دو طرف بدانند چه زمانی پرداخت انجام میشود و در مقابل آن چه خروجیای دریافت خواهند کرد.
هر پرداخت را به تحویل یک مرحله مشخص وابسته کنید
بهتر است مبلغ قرارداد طراحی اپلیکیشن به چند مرحله تقسیم شود و هر پرداخت به یک خروجی مشخص وابسته باشد. پرداخت صرفاً بر اساس زمان، معمولاً باعث ایجاد اختلاف میشود، زیرا ممکن است یک بازه زمانی گذشته باشد اما خروجی قابل بررسی تحویل نشده باشد.
برای مثال، میتوان مراحل پرداخت را به تأیید طراحی UI/UX، تحویل نسخه اولیه، پایان توسعه امکانات اصلی، انجام تستها و تحویل نهایی مرتبط کرد.
در قرارداد باید مشخص شود هر مرحله دقیقاً چه زمانی تکمیلشده محسوب میشود و معیار تأیید آن چیست. این کار باعث میشود کارفرما بداند بابت چه چیزی پرداخت میکند و تیم طراحی نیز روند کاری مشخصی داشته باشد.
هزینه امکانات اضافه و تغییرات جدید را از قبل تعیین کنید
در طول طراحی اپلیکیشن، تغییر ایده یا اضافه شدن قابلیتهای جدید موضوعی طبیعی است. اما هر تغییری نباید بهصورت خودکار جزو تعهدات اولیه محسوب شود.
در قرارداد بهتر است فرآیند درخواست تغییر مشخص شود. برای مثال، اگر کارفرما پس از شروع پروژه درخواست اضافه شدن سیستم امتیازدهی، پرداخت جدید یا قابلیت گزارشگیری داشته باشد، باید بررسی شود که این درخواست چه میزان زمان و هزینه نیاز دارد.
مشخص کردن نحوه قیمتگذاری تغییرات جدید، از اختلاف درباره هزینههای اضافی جلوگیری میکند.
تأخیر کارفرما در تأیید مراحل چه اثری بر پرداخت و زمان دارد؟
پیشرفت پروژه به همکاری هر دو طرف نیاز دارد. اگر کارفرما طراحیها، نسخههای آزمایشی یا مراحل مختلف پروژه را در زمان مناسب بررسی و تأیید نکند، برنامه زمانی پروژه ممکن است تغییر کند.
به همین دلیل، بهتر است در قرارداد مشخص شود تأخیر در ارائه بازخورد یا تأیید مراحل چه اثری روی زمان تحویل خواهد داشت. همچنین باید مشخص شود آیا برنامه پرداختها نیز با این تأخیر تغییر میکند یا خیر.
این بند کمک میکند تأخیرهایی که خارج از کنترل تیم طراحی هستند، باعث ایجاد اختلاف درباره زمانبندی پروژه نشوند.
برای اصلاح رایگان، رفع باگ و سفارش جدید مرز مشخص بگذارید
یکی از رایجترین اختلافها در پروژههای اپلیکیشن، تفاوت بین اصلاح، رفع باگ و درخواست جدید است.
رفع یک مشکل فنی که باعث شود قابلیت توافقشده درست کار نکند، معمولاً در محدوده تعهدات تیم توسعه قرار میگیرد. اما تغییر ظاهر یک بخش، اضافه کردن قابلیت جدید یا تغییر اساسی در عملکرد اپلیکیشن، معمولاً یک درخواست جدید محسوب میشود.
در قرارداد باید این مرزها مشخص شوند تا کارفرما بداند چه اصلاحاتی بدون هزینه انجام میشوند و چه مواردی نیاز به توافق مالی جدید دارند.
شفاف کردن مسائل مالی از ابتدای قرارداد طراحی اپلیکیشن، باعث میشود پروژه با کنترل بیشتر، هزینه قابل پیشبینیتر و اختلاف کمتر پیش برود.
محرمانگی، امنیت اطلاعات و مسئولیت خسارت در قرارداد طراحی اپلیکیشن
در یک قرارداد طراحی اپلیکیشن، اطلاعاتی که بین کارفرما و تیم توسعه ردوبدل میشود، معمولاً فقط چند فایل ساده نیست. ایده کسبوکار، اطلاعات کاربران، ساختار فنی نرم افزار، دسترسیهای سرور، اطلاعات مشتریان و حتی برنامههای آینده محصول میتوانند ارزش تجاری داشته باشند.
به همین دلیل، قرارداد باید علاوه بر مشخص کردن وظایف فنی، درباره محرمانگی اطلاعات، امنیت دادهها و مسئولیت خسارت نیز شفاف باشد. نبود این بندها ممکن است بعد از پایان پروژه باعث اختلاف شود؛ مخصوصاً زمانی که مشخص نباشد چه کسی مسئول یک آسیب یا افشای اطلاعات بوده است.
چه اطلاعاتی در پروژه طراحی اپلیکیشن محرمانه است؟
در پروژههای طراحی اپلیکیشن، اطلاعات محرمانه میتواند شامل بخشهای مختلفی باشد. سورسکد، فایلهای طراحی UI/UX، مستندات فنی، اطلاعات کاربران، لیست مشتریان، اطلاعات مالی، ایدههای تجاری و حتی روشهای اختصاصی یک کسبوکار ممکن است جزو اطلاعات محرمانه محسوب شوند.
در قرارداد بهتر است این موارد بهصورت مشخص تعریف شوند و فقط به یک عبارت کلی مانند «حفظ محرمانگی اطلاعات» اکتفا نشود.
همچنین باید مشخص شود تعهد محرمانگی تا چه زمانی ادامه دارد و آیا بعد از پایان همکاری نیز همچنان برقرار خواهد بود یا خیر.
مسئولیت نشت دادهها و ضعف امنیتی با چه کسی است؟
امنیت یک اپلیکیشن نتیجه همکاری چند بخش مختلف است. تیم توسعه مسئول اجرای صحیح موارد فنی مانند پیادهسازی امنیت در کدنویسی، مدیریت دسترسیها و رعایت استانداردهای توافقشده است.
در مقابل، کارفرما نیز مسئول حفاظت از اطلاعاتی مانند رمزهای ورود، دسترسیهای مدیریتی، حسابهای سرویسدهنده و اطلاعاتی است که در اختیار تیم پروژه قرار میدهد.
در قرارداد باید مشخص شود مسئولیت هر بخش بر عهده چه کسی است. همچنین اگر از سرویسهای خارجی مانند درگاه پرداخت، فضای ابری یا APIهای شخص ثالث استفاده میشود، حدود مسئولیت هر سرویس نیز باید در نظر گرفته شود.
ضمانت اجرای افشای اطلاعات یا استفاده غیرمجاز از ایده چیست؟
بند محرمانگی زمانی اهمیت واقعی دارد که برای نقض آن ضمانت اجرا مشخص شده باشد. اگر یکی از طرفین اطلاعات محرمانه را منتشر کند، در اختیار شخص دیگری قرار دهد یا از آن برای پروژهای خارج از توافق استفاده کند، باید پیامد آن در قرارداد مشخص شود.
این ضمانت اجرا میتواند شامل پرداخت خسارت، توقف استفاده از اطلاعات، حذف دادههای محرمانه یا سایر تعهدات مورد توافق طرفین باشد.
مشخص کردن این موارد باعث میشود محرمانگی فقط یک تعهد اخلاقی نباشد و پشتوانه قراردادی داشته باشد.
خسارت تأخیر، تحویل ناقص و نقض مالکیت فکری چگونه پیشبینی شود؟
در قرارداد طراحی اپلیکیشن بهتر است شرایط مربوط به خسارتهای احتمالی از ابتدا مشخص شود. تأخیر غیرموجه در تحویل پروژه، ارائه نسخه ناقص، استفاده بدون اجازه از سورسکد یا نقض حقوق مالکیت فکری میتواند باعث ایجاد خسارت شود.
برای جلوگیری از اختلاف، قرارداد باید معیار تحویل پروژه، تعهدات هر طرف و شرایط مسئولیت در صورت نقض قرارداد را مشخص کند.
البته باید توجه داشت که همه تأخیرها یا مشکلات، الزاماً ناشی از کوتاهی یک طرف نیستند. عواملی مانند تأخیر کارفرما در ارائه اطلاعات، تغییرات گسترده در پروژه یا مشکلات سرویسهای خارجی نیز باید در قرارداد پیشبینی شوند.
یک قرارداد طراحی اپلیکیشن دقیق، فقط درباره طراحی نرم افزار نیست؛ بلکه درباره محافظت از اطلاعات، تعیین مسئولیتها و ایجاد یک مسیر روشن برای همکاری دو طرف است.
فسخ قرارداد و حل اختلاف در پروژه طراحی اپلیکیشن
در هر قرارداد طراحی اپلیکیشن، حتی با وجود برنامهریزی دقیق، ممکن است شرایطی ایجاد شود که ادامه همکاری برای یکی از طرفین امکانپذیر یا منطقی نباشد. تغییرات گسترده در پروژه، انجام نشدن تعهدات، تأخیرهای طولانی یا اختلاف درباره کیفیت خروجی از جمله مواردی هستند که میتوانند باعث ایجاد اختلاف شوند.
به همین دلیل، قرارداد نباید فقط درباره شروع و اجرای پروژه باشد. شرایط پایان همکاری، نحوه فسخ قرارداد، وضعیت فایلهای تولیدشده و روش حل اختلاف نیز باید از ابتدا مشخص شود.
شفاف بودن این بخشها کمک میکند در صورت بروز مشکل، تصمیمگیری بر اساس توافق قبلی انجام شود و طرفین مجبور نباشند در شرایط بحرانی درباره حقوق خود مذاکره کنند.
کارفرما در چه شرایطی حق فسخ دارد؟
در قرارداد طراحی اپلیکیشن باید شرایطی که کارفرما میتواند قرارداد را فسخ کند، مشخص شود. برای مثال، اگر طراح بدون دلیل موجه در تحویل مراحل پروژه تأخیر داشته باشد، تعهدات اصلی قرارداد را انجام ندهد یا خروجی ارائهشده با مشخصات فنی توافقشده تفاوت جدی داشته باشد، ممکن است حق فسخ برای کارفرما ایجاد شود.
البته بهتر است قرارداد یک مرحله اصلاح یا اخطار رسمی نیز در نظر بگیرد. یعنی ابتدا به طرف مقابل فرصت داده شود مشکل را برطرف کند و در صورت ادامه تخلف، امکان فسخ ایجاد شود.
طراح چه زمانی میتواند ادامه پروژه را متوقف کند؟
فسخ قرارداد تنها مربوط به حقوق کارفرما نیست. طراح یا شرکت توسعهدهنده نیز باید در شرایط مشخص امکان توقف همکاری را داشته باشد.
مواردی مانند پرداخت نشدن مبلغ قرارداد در زمان تعیینشده، ارائه نکردن اطلاعات یا دسترسیهای ضروری، تأخیر طولانی کارفرما در تأیید مراحل یا درخواستهای خارج از محدوده قرارداد میتوانند باعث توقف روند پروژه شوند.
در قرارداد بهتر است مشخص شود آیا طراح ابتدا باید اخطار دهد، پروژه را بهصورت موقت متوقف کند یا امکان فسخ قرارداد برای او وجود دارد.
بعد از فسخ، تکلیف مبالغ پرداختشده و فایلهای تولیدشده چیست؟
یکی از مهمترین موضوعات پس از پایان قرارداد، مشخص کردن وضعیت هزینهها و خروجیهای پروژه است. اگر پروژه در چند مرحله انجام شده باشد، باید تعیین شود هزینه بخشهای تکمیلشده چگونه محاسبه خواهد شد.
همچنین باید مشخص شود فایلهای تولیدشده مانند طراحیهای UI/UX، سورسکد، مستندات فنی، اطلاعات دیتابیس یا نسخههای آزمایشی در صورت فسخ چه وضعیتی دارند.
برای مثال، ممکن است قرارداد مشخص کند تنها بخشهایی که هزینه آنها پرداخت شده در اختیار کارفرما قرار میگیرند یا انتقال فایلها پس از تسویه کامل انجام میشود.
داوری، دادگاه صالح و مدارک اثبات اختلاف را مشخص کنید
در قرارداد طراحی اپلیکیشن بهتر است روش حل اختلاف از ابتدا مشخص شود. طرفین میتوانند توافق کنند که ابتدا اختلاف از طریق مذاکره حل شود و در صورت عدم نتیجه، موضوع از طریق داوری یا مراجع قانونی پیگیری شود.
همچنین مشخص کردن مرجع رسیدگی به اختلاف اهمیت زیادی دارد. این موضوع باعث میشود در زمان بروز مشکل، درباره مسیر پیگیری اختلاف ابهام وجود نداشته باشد.
نگهداری مدارکی مانند نسخه قرارداد، پیوست فنی، رسیدهای پرداخت، مکاتبات کاری، فایلهای تحویلی و تأیید مراحل پروژه نیز اهمیت زیادی دارد. در بسیاری از اختلافهای نرم افزاری، همین مستندات مشخص میکنند کدام طرف به تعهدات خود عمل کرده است.
یک قرارداد طراحی اپلیکیشن کامل فقط برای زمان شروع همکاری نیست؛ بلکه باید برای شرایط دشوار و پایان احتمالی همکاری نیز مسیر مشخصی تعیین کند.